H?ristiyanl?k

                    ?inasi Gündüz,
?SAM Yay?nlar?, ?stanbul 2006, s.174

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

                                                                                           
Arslanbek Kenzhehsov
Kitap yedi bölümden olu?uyor ve her bölüm k?sa ama güzel bir ?ekilde okuyucuya
sunulmu?tur. Yazar H?ristiyanl??? ?öyle bir ba?l?klar alt?nda ele am??t?r;

1.     Tarihsel Geli?im,

2.     Dinsel Kaynaklar?,

3.     Temel ?nanç Esaslar?,

4.     Ahlak Anlay??lar?,

5.     H?ristyan Mezhepleri,

6.     ?badet Anlay??lar?,

7.     Kilise Kurumu.

?inasi Gündüz’ün bu çal??mas? H?ristiyan tarihini,
temel ö?retilerini ve ibadet anlay??lar?n? ana gövde H?ristiyan kiliselerinin
alg?lamalar?n? ve H?ristiyanl???n kutsal metinleri ba?lam?nda ele al?p
incelemektedir. Ayr?ca H?ristiyanl?ktaki mezheple?me süreci ve geçmi?ten
günümüze temel ayr?l?k konular? da irdelenmektedir.(s.10)

Hz. ?sa’n?n kimli?i konusunda mevcut kaynaklar
bize iki farkl? ?sa tipolojisi sunmaktad?r. Bunlardan ilki Yahudi toplumu
içerisinde do?an, bir Musevi olarak ya?am?n? sürdüren ve toplumdaki
inançs?zl?klarla ahlakî zafiyetlere kar?? mücadele eden ‘tarihsel ?sa’, di?eri
ise H?ristiyan inanc?na konu olan teslisin ikinci unsuru, ilahi o?ul ?sa
Mesih’tir.(s.17) Hz.
?sa’n?n halka yönelik mesajlar?n? üç ana noktada özetlemek mümkündür: Bunlardan ilki, insanlar? Tanr?’n?n Krall???’na davet
etmektir. Bu davet, Tanr?’n?n emir ve yasaklar?na ba?lanmak suretiyle ona iman
etmeyi ve yakla?an hesap/yarg? gününe kar?? haz?rl?kl? olmay? içermektedir.
?kincisi, Musa hukuku olarak da adland?r?lan ilahi yasalara ya da haram helal
kurallar?na s?k? s?kaya ba?lanmakla ilgilidir. Üçüncü husus ise, toplumda
özellikle din adamlar? ve yöneticilerle ili?kili olarak görülen ahlaks?zl?klara
kar?? mücadeledir (s.20). incillerdeki
anlat?lar?n tarihsel gerçekli?ine ili?kin ?üphelerde, ?nciller aras?ndaki
farkl?l?klar her zaman önemli bir etken olmu?tur.(s.52) 

          Teslis
inanc? nedeniyle H?ristiyanl?k, H?ristiyan olmayanlarca s?kl?kla çok tanr?c?l?kla
ya da monoteizmden uzak bir tanr? dü?üncesine sahip olmakla suçlanm??t?r. Ancak
H?ristiyanlar bu ithamlar? ?iddetle reddetmekte ve teslisin kesinlikle tek
Tanr? inanc?n? içerdi?ini ?srarla vurgulamaktad?rlar.(s.65)
H?ristiyan inanc?nda O?ul’un ta??d???
fonksiyonel özellikler aç?s?ndan ?u üç husus dikkat çekicidir: Yarat?l??ta aslî
unsur olma, kurtar?c?l?k ve yarg?lay?c?l?k.(s.67)
?sa’n?n ac? çekerek çarm?ha gerilmesi ve ölmesi,
H?ristiyan gelene?inde anahtar bir ö?retidir.(s.84) Dolay?s?yla haç, kurtulu?un
sembollüdür.(s.87) Bir ba?ka aç?dan Mesih ?sa’n?n çarm?hta ölümü, insanl???n
Tanr?’yla bar??mas?n? simgeler. Zira günahkar insan, Tanr?’yla bar???k olmayan
insand?r. Mesih, çarm?hta akan kan? ve ölümü arac?l???yla insanl??? günah ve
ölüm illetinden kurtarm??, dolay?s?yla onlar?n Tanr?’n?n huzuruna ‘kutsal’,
lekesiz ve kusursuz olarak ç?kmalar?na imkan sa?lam??t?r. (s.88)

          H?ristiyanl?kta bilgelik, ak?ll? olmak, güç, bilgi, dindarl?k
ve Tanr? korkusu Kutsal Ruh’un insana yönelik yedi arma?an? olarak
tan?mlan?r.(s.93) ?nsanlarla ili?kiler
aç?s?ndan birçok dinde vurgulanan ve ‘alt?n kural’ olarak adland?r?lan
“Ba?kalar?n?n size nas?l davranmas?n? istiyorsan?z siz de onlara öyle davran?n”
ilkesi, H?ristiyan kutsal kitab?nda da vurgulanmaktad?r.(s.94)

          H?ristiyanl???n günaha ili?kin en dikkat çekici
özelli?i, aslî ya da ‘ilk günah’ konusundaki yakla??m?d?r. Tekvin kitab?nda
anlat?lan Adem’in cennette i?ledi?i ilk günah nedeniyle, günah?n bütün
insanlara geçti?ini ya da soyundan gelen tüm insanl???n Adem’in günah?na bir
?ekilde ortak olduklar? vurgulanmaktad?r.(s.95)
?ncillere göre ?sa’ya en önemli emrin ne oldu?u
soruldu?unda, ‘Rabb’i bütün kalbinle seveceksin’ demi?tir. ?kinci emrin ne
oldu?u soruldu?unda ise, ‘kom?unu kendin gibi seveceksin’ diye cevap vermi?tir.
Ayr?ca o, yaln?zca dostlar?n ya da sevenlerin de?il, dü?manlar?n bile sevilmesi
üzerinde durmu?tur.(s.95)
          Reform
döneminin ku?kusuz en önemli ismi Martin Luther’dir. Luther, iman ve tövbe
konusunda Kilise’nin anlay???n? ele?tirmekte, papal?k ve kilise kurumunun bu
alandaki arac? rolünü reddetmektedir. ?man ve tövbenin ki?i ile Tanr? aras?nda
gerçekle?ece?ine inanmakta ve günah?n papa ve kilise taraf?ndan ba???lanmas?
gelene?ine kar?? ç?karak tövbenin ancak Tanr? taraf?ndan kabul edilece?ini
vurgulamaktad?r.

         Ayr?ca
ana dilde ibadetin önemine de dikkat çekmi?tir. Öte yandan rahiplerin
evlenmemesi yönündeki kilise kural?na da kar?? ç?km?? kendisi de
evlenmi?tir.(s.118) Anglikan Kilisesi, daha ziyade millî vurgusuyla öne ç?kan ulusal bir
kilise olarak dikkati çeker. (Anglikan kilisesi, 1916 y?l?nda ?slâm dini
hakk?ndaki sorular?n cevapland?r?lmas? talebiyle ?eyhülislâml?k makam?na
yapt??? ba?vurmu? ve kaleme al?n?p resmî makamlarca Londra’ya gönderilen cevab?
kitap olarak ‘Anglikan Kilisesine Cevap’ ad?yla sadele?tirilerek Diyanet
Yay?nlar? aras?nda bas?lm??t?r.)

         Ke?i?lerin
ba?l? olduklar? üç temel ilke vard?r. Bunlar mutlak bekarl?k, mutlak fakirlik
ve mutlak itaat ilkeleridir (s.160). Kiliselerin yönü do?uya dönüktür. Ku?kusuz bu özellik,
H?ristiyanl???n önce do?uda do?up, daha sonra bat?ya do?ru yay?lmas?yla
yak?ndan ilgilidir.(s.162)

x

Hi!
I'm Joan!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out